Cannabinoïden: THC, CBD, CBG en co. – zo werken ze
Wie zich in cannabis verdiept, struikelt al snel over afkortingen als THC, CBD, CBG of CBN. In dit artikel leg ik uit wat er achter de belangrijkste cannabinoïden zit, wat het onderzoek over hun werking weet – en waar nog veel open is.
Belangrijk: dit artikel dient alleen ter informatie en is geen medisch advies. Er worden hier geen genezingsbeloften gedaan. Gebruik je medicijnen of heb je gezondheidsvragen, bespreek dat dan met je arts of apotheker.
Wat zijn cannabinoïden eigenlijk?
Cannabinoïden zijn een groep stoffen die kunnen inwerken op het endocannabinoïde systeem. Dat systeem heeft je lichaam sowieso: het maakt eigen boodschapperstoffen (endocannabinoïden) die aan receptoren binden. De bekendste zijn de CB1-receptor, die vooral in het zenuwstelsel voorkomt, en de CB2-receptor, die vooral in het immuunsysteem een rol speelt.[1]
De cannabisplant maakt meer dan 100 verschillende zogeheten fytocannabinoïden (dus plantaardige cannabinoïden). Het uitgangsmateriaal voor de meeste is cannabigerolzuur (CBGA): met enzymen zet de plant het om in THCA, CBDA en CBCA.[2] Welke daarvan ontstaan en in welke hoeveelheid, hangt vooral af van de genetica van de plant.
Zuurvormen: waarom rauwe bloemen nauwelijks high maken
In de levende plant komen cannabinoïden vooral voor als zuren – THCA in plaats van THC, CBDA in plaats van CBD. Pas door warmte (bijv. bij roken, verdampen of verhitten) wordt een deel van het molecuul afgesplitst. Dit proces heet decarboxylatie; pas dan ontstaat bedwelmend THC in grotere hoeveelheden. Hoe snel dat gaat, hangt af van temperatuur en tijd en verschilt per zuur.[3]
Juridische opmerking (Duitsland): in Duitsland is het extraheren van cannabinoïden uit de plant verboden – onder meer de extractie van CBD is uitgezonderd (§ 2 lid 2 KCanG).[13] Meer bij Recht in Duitsland.
THC Δ9-tetrahydrocannabinol
THC is het belangrijkste bedwelmende bestanddeel van cannabis. Het werkt als zogeheten partiële agonist op de CB1- en CB2-receptoren – het activeert ze, maar niet maximaal. Hoe sterk het effect is, hangt onder meer af van hoeveel receptoren aanwezig zijn. Bij regelmatig gebruik kan tolerantie ontstaan.[1]
Goed onderbouwd
- THC is verantwoordelijk voor de typische roes.[1]
- In een gecontroleerde studie verslechterde een dosis van slechts 10 mg geïnhaleerd THC bij incidentele gebruikers kortstondig het onthouden van woorden en veroorzaakte tijdelijk psychoseachtige symptomen.[5]
- In 2017 vonden de Amerikaanse National Academies substantieel bewijs dat cannabis of cannabinoïden werkzaam kunnen zijn bij volwassenen met chronische pijn, net als orale cannabinoïden bij misselijkheid en braken door chemotherapie en bij door patiënten gerapporteerde spasticiteit bij multiple sclerose.[4]
Risico's en beperkingen
- In een groot Europees patiënt-controleonderzoek ging dagelijks gebruik gepaard met een ongeveer 3 keer zo hoog, en dagelijks gebruik van sterke cannabis (≥ 10 % THC) met een bijna 5 keer zo hoog risico op een psychotische stoornis – vergeleken met mensen die nooit hadden gebruikt. Zulke studies tonen een verband, maar bewijzen op zichzelf geen oorzakelijkheid.[6]
- Het rapport van de National Academies beoordeelt het effect op pijn als eerder bescheiden en dateert van 2017; het is gebaseerd op studies met gedefinieerde preparaten en doses – de resultaten zijn niet zomaar over te zetten naar willekeurige bloemen.[4]
CBD cannabidiol
CBD is de tweede grote cannabinoïde en maakt niet high zoals THC. Hoe het precies in het lichaam werkt, is niet volledig opgehelderd: in het laboratorium blokkeert CBD verrassend krachtig de activering van CB1- en CB2-receptoren door andere stoffen, en het werkt bovendien op andere aangrijpingspunten buiten het endocannabinoïde systeem.[1]
Goed onderbouwd
- Sterk gezuiverd CBD is toegelaten als receptplichtig geneesmiddel: in de VS sinds 2018 (Epidiolex) voor de behandeling van aanvallen bij het Lennox-Gastaut- en het Dravet-syndroom[7], in de EU sinds 2019 (Epidyolex) als aanvullende behandeling bij deze twee zeldzame vormen van epilepsie; later kwam tubereuze sclerose complex erbij.[8] De basis vormden gerandomiseerde, placebogecontroleerde studies.
- Ook CBD heeft bijwerkingen. In de registratiestudies waren dat onder meer slaperigheid, verhoogde leverenzymen, verminderde eetlust, diarree, huiduitslag en slaapproblemen.[7]
- In een gerandomiseerde studie verminderde CBD in gangbare verhoudingen (1:1 tot 3:1 ten opzichte van THC) de kortetermijnnadelen van THC op geheugen en psychoseachtige symptomen niet.[5]
Mythe: ‘Veel CBD in een ras maakt THC onschadelijk’ – volgens de huidige kennis is daar geen goed bewijs voor. De auteurs van de genoemde studie vermoeden dat als CBD-rijke producten minder problemen geven, dat eerder komt doordat ze minder THC bevatten.[5]
CBG cannabigerol
CBG is de niet-zure vorm van CBGA, de ‘moeder’ van de meeste andere cannabinoïden. Omdat de plant normaal het grootste deel van haar CBGA verder omzet, bevatten de meeste rassen er maar weinig van. Aan de cannabinoïdereceptoren liggen de eigenschappen van CBG tussen die van THC en CBD; het werkt bovendien op receptoren die bijvoorbeeld voor de boodschapperstof serotonine een rol spelen (5-HT1A).[2]
Goed onderbouwd
- Rol als voorloper in de biosynthese van de plant.[2]
Voorlopig
- Laboratorium- en dierstudies wijzen op mogelijk potentieel bij neurologische en ontstekingsziekten en op antibacteriële eigenschappen – robuuste studies bij mensen ontbreken nog grotendeels.[2]
- De auteurs van een review benadrukken dat CBG al op de markt wordt gebracht, hoewel het vergeleken met CBD nauwelijks is onderzocht.[2]
CBN cannabinol
CBN wordt niet direct door de plant gemaakt; het ontstaat als oxidatief afbraakproduct van THC.[11] Het is vooral bekend omdat het als ‘slaapcannabinoïde’ op de markt wordt gebracht.
Goed onderbouwd
- Ontstaat door oxidatie van THC.[11]
Voorlopig
- Een review uit 2021 vond onvoldoende bewijs voor de populaire claims over het effect op de slaap.[10]
- Een kleine studie (20 volwassenen met slapeloosheid, één nacht per conditie) vond in 2026 geen significant verschil met placebo voor de primaire uitkomstmaat – de waaktijd na het inslapen. Bij de hoge dosis (300 mg) verbeterden enkele secundaire uitkomstmaten, zoals de inslaaptijd. De onderzoekers pleiten voor grotere en langere studies.[11]
THCV Δ9-tetrahydrocannabivarine
THCV is chemisch nauw verwant aan THC, maar gedraagt zich farmacologisch anders: in het laboratorium activeert het de CB2-receptor gedeeltelijk en kan het de werking van andere stoffen op de CB1-receptor blokkeren. In dierstudies hangt het effect af van de dosis – bij lage doses eerder blokkerend, bij hogere doses eerder activerend op de CB1-receptor.[1]
Goed onderbouwd
- Basale receptorfarmacologie uit laboratorium- en dierstudies.[1]
Voorlopig
- Uitspraken over effecten bij mensen: Initial controlled human trials are now available: in a randomised, double-blind, placebo-controlled pilot trial in 62 patients with type 2 diabetes (Jadoon et al. 2016, Diabetes Care), THCV (5 mg twice daily for 13 weeks) significantly decreased fasting plasma glucose and improved pancreatic beta-cell function.[14] Furthermore, Englund et al. (2016, Journal of Psychopharmacology) studied 10 mg THCV in healthy volunteers, and Tudge et al. (2015, Int. J. Neuropsychopharmacol.) demonstrated via human fMRI that THCV modulates neural reward and food-cue processing.[14] Initial human trials
Het ‘entourage-effect’
Het idee: cannabinoïden en terpenen (aromastoffen) werken samen anders – misschien beter – dan elke stof afzonderlijk. De hypothese werd onder meer populair door een review van Ethan Russo uit 2011, die zelf oproept haar met gecontroleerde studies te toetsen.[12] hypothese
Een directe test van de combinatie CBD + THC viel tegen: in gangbare verhoudingen veranderde CBD de effecten van THC niet meetbaar.[5] Dat weerlegt niet elke vorm van samenspel, maar het laat zien dat de term in het dagelijks leven veel stelliger wordt gebruikt dan de gegevens toelaten.
Uit Flo’s grow: hars van dichtbij
- Uit Flo’s grow: aug. 2025 – White Truffle (hoofdtop), Red Hot Cookies en Dos Si Dos 33 met veel hars
- Uit Flo’s grow: aug. 2025 – Passion Fruits en Tangerine Dream
- Uit Flo’s grow: aug. 2025 – Fruit Punch en Black Apple Hitchcock, een week voor de oogst
- Uit Flo’s grow: aug. 2025 – Black Apple Hitchcock, Fruit Punch en Passion Fruits, oogstrijp
- Uit Flo’s grow: okt. 2026 – ‘Binnenkort …’: kort voor de oogst
- Uit Flo’s grow: okt. 2026 – Grizzly Glue, Poison Envy, Eleven Roses en LA Kush Cake
Hoeveel THC, CBD en co. een bloem bevat, zie je er niet aan – dat kan alleen een laboratoriumanalyse laten zien.
Overzicht: wat staat vast, wat niet?
| Cannabinoïde | Bedwelmend? | Stand van onderzoek |
|---|---|---|
| THC | Ja | goed onderbouwd roes, kortetermijneffecten op het geheugen; werkzaamheid van bepaalde preparaten bijv. bij chronische pijn. Risicoverband met psychose bij frequent gebruik van sterke producten.[4][5][6] |
| CBD | Niet zoals THC | goed onderbouwd toelating bij bepaalde zeldzame vormen van epilepsie. voorlopig veel andere toepassingen.[7][8][9] |
| CBG | Niet zoals THC | voorlopig vooral laboratorium- en dierstudies.[2] |
| CBN | Minimal / very weak Initial human trials | voorlopig slaapeffect niet bewezen; eerste kleine studie met gemengde resultaten.[10][11] |
| THCV | Non-intoxicating at low doses Initial human trials | Initial human trials Receptor pharmacology established; initial human RCT and fMRI trials on glycaemic control in type 2 diabetes (Jadoon et al. 2016) and reward/appetite processing.[1][14] |
My experience
For me personally, the high is only a minor side note – a small bonus. What truly fascinates me is the living plant itself, its botany, how trichomes develop, and the incredible diversity of terpenes!
That is why I never chase seed-pack marketing claims of “30%+ THC”. A healthy plant grown organically in Living Soil (with worm castings, sand and Seramis) with a complex terpene profile and balanced cannabinoid expression is far more rewarding than any single potency number.
Note: personal experiences are subjective and are not a recommendation or instruction to consume.
🌍 Opmerking over de vertaling: Dit artikel is oorspronkelijk in het Duits geschreven en zorgvuldig vertaald. Ben je moedertaalspreker en valt je een formulering of botanische vakterm op die beter kan? Stuur ons gerust een bericht via kontakt@igrowpedia.de of op X (@MisterSm3ilz420) – alle helpers worden op verzoek vermeld in ons Dankwoord voor Taalpeters!
Bronnen
Alle links laatst gecontroleerd op 22-10-2026.
- Pertwee RG (2008): The diverse CB1 and CB2 receptor pharmacology of three plant cannabinoids: Δ9-tetrahydrocannabinol, cannabidiol and Δ9-tetrahydrocannabivarin. British Journal of Pharmacology 153(2):199–215. doi:10.1038/sj.bjp.0707442 review
- Nachnani R, Raup-Konsavage WM, Vrana KE (2021): The Pharmacological Case for Cannabigerol. Journal of Pharmacology and Experimental Therapeutics 376(2):204–212. doi:10.1124/jpet.120.000340 review
- Wang M, Wang YH, Avula B et al. (2016): Decarboxylation Study of Acidic Cannabinoids: A Novel Approach Using Ultra-High-Performance Supercritical Fluid Chromatography/Photodiode Array-Mass Spectrometry. Cannabis and Cannabinoid Research 1(1):262–271. doi:10.1089/can.2016.0020 laboratoriumonderzoek
- National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine (2017): The Health Effects of Cannabis and Cannabinoids: The Current State of Evidence and Recommendations for Research. Washington, DC: The National Academies Press. doi:10.17226/24625 evidentierapport
- Englund A, Oliver D, Chesney E et al. (2023): Does cannabidiol make cannabis safer? A randomised, double-blind, cross-over trial of cannabis with four different CBD:THC ratios. Neuropsychopharmacology 48:869–876. doi:10.1038/s41386-022-01478-z gerandomiseerd onderzoek
- Di Forti M, Quattrone D, Freeman TP et al. (2019): The contribution of cannabis use to variation in the incidence of psychotic disorder across Europe (EU-GEI): a multicentre case-control study. The Lancet Psychiatry 6:427–436. doi:10.1016/S2215-0366(19)30048-3 patiënt-controleonderzoek
- U.S. Food and Drug Administration (25.06.2018): FDA approves first drug comprised of an active ingredient derived from marijuana to treat rare, severe forms of epilepsy. Persbericht. prnewswire.com; Registratiedocumenten: accessdata.fda.gov (NDA 210365) overheidsinstantie
- European Medicines Agency: Epidyolex (cannabidiol) – EPAR. ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/epidyolex overheidsinstantie
- Iffland K, Grotenhermen F (2017): An Update on Safety and Side Effects of Cannabidiol: A Review of Clinical Data and Relevant Animal Studies. Cannabis and Cannabinoid Research 2(1):139–154. doi:10.1089/can.2016.0034 review
- Corroon J (2021): Cannabinol and Sleep: Separating Fact from Fiction. Cannabis and Cannabinoid Research 6:366–371. doi:10.1089/can.2021.0006 review
- Lavender IG, Marshall NS, McCartney D et al. (2026): Cannabinol for Acute Treatment of Insomnia Disorder in a Randomized Placebo-Controlled Crossover Trial. Journal of Sleep Research 35(4):e70284. doi:10.1111/jsr.70284 gerandomiseerd onderzoek
- Russo EB (2011): Taming THC: potential cannabis synergy and phytocannabinoid-terpenoid entourage effects. British Journal of Pharmacology 163:1344–1364. doi:10.1111/j.1476-5381.2011.01238.x review
- Gesetz zum Umgang mit Konsumcannabis (Konsumcannabisgesetz – KCanG), § 2. gesetze-im-internet.de/kcang/__2.html wet
- Jadoon KA, Ratcliffe SH, Barrett DA et al. (2016): Efficacy and Safety of Cannabidiol and Tetrahydrocannabivarin on Glycemic and Lipid Parameters in Patients With Type 2 Diabetes: A Randomized, Double-Blind, Placebo-Controlled, Parallel Group Pilot Study. Diabetes Care 39(10):1777–1786. doi:10.2337/dc16-0650 (sowie Englund A et al. 2016, J Psychopharmacol 30(2):140–151; Tudge L et al. 2015, Int J Neuropsychopharmacol 18(6):pyu094) gerandomiseerd onderzoek